De meest complete gids om een lichtplan te maken

Lichtplan inkom

Er zijn verschillende manieren om een inkom te verlichten. Bij een hal met een vide kan je bijvoorbeeld een lange pendellamp gebruiken. Ook wandverlichting of een tafellamp zijn mogelijk.

Omdat de meeste mensen voor plafondverlichting in hun inkom kiezen, zullen we deze methode uitvoerig bespreken.

Functionele inkomverlichting

De klassieke manier om een inkom te verlichten is een plafondlamp of een reeks spots in het midden van de ruimte. Ze worden uitgelijnd op basis van een raster.

Hoewel dit geen slechte manier is om licht te voorzien, kan het ook anders.

Functionele verlichting ziet er anders uit. De ruimte wordt eerst geanalyseerd om te kijken welke belangrijke functies er zijn. Denk bijvoorbeeld aan de kleerkast in onze hal. Om snel de juiste jas te vinden, hebben we licht nodig. Daarom voorzien we twee spots boven de kast op zo’n 15 cm afstand.

Verder moeten we de doorgang naar de woonruimte verlichten. Dat doen we via spots in de hoek van de inkomhal. Om wat regelmaat in onze verlichting te brengen, kiezen we ook hier voor dubbele spots, net zoals bij de kleerkast.

Waarom plaatsen we deze spots niet in het midden van de ruimte? Omdat we licht pas ervaren als het ergens op valt. Een grote hal met een centrale lamp zal veel donkerder aanvoelen dan diezelfde hal waar de muren verlicht zijn. Nog een voordeel van een asymmetrische plaatsing is dat het plafond er rustiger (lees: minder druk) uitziet.

Samenvatting

• Klassieke rasterverlichting is mogelijk, maar het is veel beter om naar de functies van de inkom te kijken (plaats van de garderobekast, kapstokken, trap, …).
• Dubbele spots zijn interessant omdat ze verder uit mekaar kunnen gezet worden. Het resultaat: een minder druk plafond.
• Sfeerverlichting is geen prioriteit in een inkom, maar kan wel (bv. indirect licht of een tafellamp op een kastje – handig als je ’s nachts thuiskomt).

Lichtplan toilet

De eenvoudigste manier om een WC te verlichten is een centrale lamp. Een nadeel van deze verlichtingstechniek is dat je in sommige gevallen het licht blokkeert, bijvoorbeeld wanneer je tussen het handenwassertje en de lichtbron staat. In dat geval is het beter om het licht te spreiden en twee lichtpunten te voorzien.

Nog een tip: WC-verlichting heeft geen hoge lichtintensiteit nodig. Neem een lichtsterkte van 100 à 200 lux als maatstaf. Dat komt overeen met een kwalitatieve LED spot van ongeveer 6 Watt.

Indirecte verlichting in het WC

Tegenwoordig is ook indirecte verlichting in toiletten populair. Dit kan op verschillende manieren:

1. Indirecte verlichting op de halfhoge wand van een inbouwtoilet. Een nadeel van deze methode is dat bepaalde spullen (extra toiletpapier, luchtverfrisser, leesmateriaal…) dit licht makkelijk blokkeren.
2. Indirecte verlichting bovenaan de wand achter het WC. Het indirect licht weerkaatst op het plafond en zorgt voor bijkomende verlichting.
3. Indirecte verlichting verticaal naast het toilet. Hier is de oppervlakte groter, wat voor meer licht zorgt.

Spiegelverlichting

Heb je een spiegel in het toilet hangen? Dan kan het de moeite waard zijn om hier extra licht te voorzien. Er zijn ook spiegels met ingebouwde verlichting verkrijgbaar.

Samenvatting

• Zorg dat het licht aan het handenwassertje niet geblokkeerd word.
• Indirecte verlichting kan makkelijk weggewerkt worden in de valse wand achter het WC.
• Toiletverlichting hoeft geen hoge intensiteit te hebben.
• Bij een spiegel is extra spiegelverlichting vaak interessant.

Lichtplan keuken

De keuken is een ruimte waar we een groot deel van onze tijd doorbrengen. Er wordt gekookt, gegeten, bijgepraat en soms zelfs huiswerk gemaakt. Verlichting is hier dus erg belangrijk.

We onderscheiden twee belangrijke zones: de kasten en het keukeneiland.

De keukenkasten verlichten

Voor meer comfort raden we aan om plafondverlichting op zo’n 15 cm van de keukenkasten te plaatsen. Zo wordt de inhoud van de kast verlicht wanneer je de kastdeur opent.

De spreiding van deze spots is persoonlijk. Je kan één spot per verticale kastenrij voorzien, of spots tussen twee kasten plaatsen. Dit is een persoonlijke (en vaak esthetische) keuze.

Heb je hangende kastjes? Dan kan deze plafondverlichting aangevuld worden met lampen aan de onderkant van de kasten. Deze lampen zorgen voor extra licht op het aanrecht.

Het keukeneiland verlichten

We raden aan om het keukeneiland te verlichten door middel van een dubbele lichtlijn. Zo worden schaduwen vermeden wanneer je over het eiland hangt.

Ook pendellampen kunnen als keukeneilandverlichting dienen. Zorg er dan wel voor dat ze niet te laag hangen.

Hanglampen in de keuken zijn moeilijk te combineren met een centrale dampkap. In dat geval moet je de pendels opsplitsen in twee groepen, wat esthetisch minder goed is. Je kiest dan beter voor spots.

Sfeerverlichting

Vandaag de dag kiezen heel wat mensen voor sfeerverlichting in hun keuken. Dat kan bv. via indirect licht. Plaats een LED-strip rond het verlaagd plafond van een keukeneiland of een kastenwand om deze extra in de verf te zetten. Dit soort verlichting kan je laten branden tijdens een TV-avondje. Zo hoef je de hoofdverlichting niet aan te doen wanneer je een snack of drankje zoekt.

Samenvatting

• Plaats spots op 15 cm van keukenkastjes om makkelijk de juiste spullen te vinden.
• Verlicht het keukeneiland met een dubbele lichtlijn. Dat voorkomt irritante schaduwvorming.
• Zorg dat pendellampen boven het keukeneiland hoog genoeg hangen om het zicht niet te blokkeren.
• Valse plafonds in een keuken zijn perfect voor indirecte verlichting.

Lichtplan eethoek

De eethoek heeft meestal een sociale functie. Het is een plek waar we vrienden en familieleden ontvangen tijdens de feestdagen of een doordeweeks etentje. Stijlvolle en praktische verlichting mag dus niet ontbreken.

Voor de verlichting van een eethoek/eetkamer onderscheiden we drie elementen: de eettafel, kasten en doorgangverlichting.

De eettafel

Bij de verlichting van een eethoek denken we in de eerste plaats aan de eettafel. Dit is een plek waar vaak vrienden en familie ontvangen worden (denk bijvoorbeeld aan Kerstmis, nieuwjaar, verjaardagsfeestjes, enz.). Door deze sociale functie kiest men meestal voor een decoratief armatuur. Daarom worden spots nagenoeg niet in een eetkamer gebruikt.

Wil je toch met spots de eettafel verlichten? Reken dan 1 spot per zitplaats. Op deze manier ben je zeker dat elke plaats voldoende licht heeft. Bovendien kan je minder krachtige spots installeren, wat voor zachtere schaduwen zorgt.

De eettafel verlichten doen we meestal met een pendellamp.

• Heb je een vierkante of ronde tafel? Dan kan je centraal één lamp hangen. Omdat alle zitplaatsen even ver verwijderd zijn van deze lichtbron, zijn er geen donkere stukken.
• Heb je een lange tafel? Kies dan voor meerdere lichtpunten. Wanneer je slechts één lichtpunt in het midden van de tafel voorziet, zullen de uiteinden te donker zijn.

Er zijn verschillende mogelijkheden om meerdere lichtpunten te voorzien. Enkele voorbeelden:

• Hang drie aparte pendels – elk met een eigen aansluiting – aan het plafond en laat ze samen schakelen .
• Kies voor een armatuur dat vanuit één aansluitpunt verschillende lampen voedt (bijvoorbeeld de Flos Fucsia Sospensione 12).
• Combineer meerdere pendels in dezelfde rozet en verspreid de pendels over de tafel.

Nog snel een geruststelling: wanneer je na enkele jaren een nieuwe eettafel koopt en de verlichting niet meer mooi uitgelijnd is, is er nog steeds een oplossing. Er zijn namelijk asymmetrische plafondlampen. Deze armaturen hebben een verstelbare arm, zodat je altijd op de juiste plaats licht hebt.

Ga je hanglampen boven een eettafel hangen? Zorg dan dat er voldoende afstand is tussen de tafel en het armatuur. Anders is het moeilijk praten met je overbuur. Wanneer de eettafel vlakbij een raam staat, kies je best een ‘slank’ ontwerp om het zicht naar buiten niet te blokkeren.

Dressoirs en kasten

In heel wat eethoeken staan kasten. Ook hier kan je licht voorzien. Plaats bijvoorbeeld een tafellamp op je dressoir. Bij een hoge kast voorzie je best licht voor het meubel. Dat kan door middel van spots.

Doorgangverlichting

Doorgangverlichting wordt vaak vergeten in een eetkamer. Deze verlichting wordt gebruikt wanneer je door de ruimte beweegt, bijvoorbeeld als je ’s avonds van de woonkamer door de eethoek naar de keuken gaat om een drankje te zoeken. Deze lampen zorgen ervoor dat je de hoofdverlichting (boven de tafel) niet hoeft aan te doen.

Samenvatting

• Verlicht de eettafel met spots (1 per zitplaats) of met hanglampen.
• Hanglampen boven de eettafel? Zorg voor voldoende afstand tussen het tafelblad en het armatuur.
• Voorzie licht bij dressoirs en kasten.
• Plaats doorgangverlichting zodat de hoofdverlichting boven de tafel niet altijd hoeft te branden.

Lichtplan zithoek

Een groot deel van de Belgische woonkamers wordt op de klassieke manier verlicht: door een centraal lichtpunt. Ik kies liever voor een functie-georiënteerde aanpak.

De nieuwe manier om een zithoek te verlichten kijkt naar de belangrijkste functies van de ruimte. In een living staat de sofa centraal. Dit is – vaak letterlijk – het middelpunt van de ruimte.

U-vormige spots

Voor een optimale lichtverspreiding plaatsen we spots in een U-vorm boven de sofa. Zo heb je in elke situatie licht: bij een simpele 3-zit, een hoeksalon, een longchair-zetel in combinatie met een extra fauteuil, enz.

Voor meer flexibiliteit kan je deze U-vorm opsplitsen in twee delen: één kring achteraan en één kring voor de flanken. Op deze manier heb je voor elke situatie de juiste verlichting.

Hoe je de spots over deze U-vorm verdeelt, kies je zelf. Een evenredige verdeling, waarbij alle spots even ver van elkaar staan, is het meest populaire. Maar je kan ook voor een asymmetrische verdeling opteren. Gebruik in dat geval richtbare spots om alle zitplaatsen te verlichten.

Aanvullende verlichting

Bovenstaande spots vormen de hoofdverlichting. Je kan deze aanvullen met extra armaturen. Deze armaturen hebben tevens een decoratieve functie.

Tafellampen zien we vaak terug in een zithoek. Plaats ze op een bijzettafeltje of naast de televisie als sfeerverlichting. Installeer een lamp met een warme lichtkleur voor extra gezelligheid.

Daarnaast zijn staanlampen mogelijk. Een booglamp is erg mooi, maar ook een up- of downlighter zal niet misstaan. Houd in elke geval rekening met de lichtverspreiding. Een booglamp met een gesloten kap zal de woonkamer minder verlichten dan een open staanlamp.

Nog een tip: denk bij tafellampen en staanlampen aan de positionering van stopcontacten. Een verlengdraad van de muur naar het midden van de kamer is ook geen zicht (en bovendien gevaarlijk). Voor een ‘onzichtbare’ aansluiting kan je bijvoorbeeld vloerstopcontacten gebruiken.

Samenvatting

• Plaats spots in een U-vorm boven de zetel(s).
• Vul deze hoofdverlichting aan met tafellapen en/of staanlampen.
• Denk na over de lichtverspreiding en het design van deze armaturen.
  

Lichtplan trappen

Elk niveauverschil in een woning heeft licht nodig. Dat komt de veiligheid ten goede. Het is dus noodzakelijk om bij elke trap, groot of klein, licht te voorzien.

Een trap verlichten kan op verschillende manieren:

1. Indien er een plafond boven de trap is, kan je spots gebruiken.
2. Deze spots passen ook in de muur net boven de treden. We hebben hier trouwens een uitgebreid artikel over geschreven.
3. Daarnaast kan je wandlampen gebruiken: downlighters of modellen die ook naar boven schijnen.
4. Bij een moderne trap past indirecte verlichting erg goed. Deze indirecte verlichting kan door middel van een profiel in de muur, onder de treden of in de trapleuning geplaatst worden.
5. Wanneer er in de traphal een vide is, heb je de mogelijkheid om een hanglamp te plaatsen. Denk dan ook aan de afwerking van de bovenkant van het gekozen armatuur. Deze is namelijk vanop de 1^e verdieping zichtbaar.

Voor een optimaal comfort wordt de trapverlichting afgestemd op de verlichting in de nachthal/overloop. Op deze manier kan je ’s nachts naar beneden of naar het toilet gaan zonder de hoofdverlichting aan te doen.

Samenvatting

• Alle trappen dienen verlicht te worden
• Trapverlichting kan d.m.v. plafondverlichting, wandlampen of licht dat in de treden/leuning ingebouwd is.
• Stem de trapverlichting af op de verlichting van de hal of overloop.

Lichtplan bureau

Een bureau kan verschillende functies hebben. Sommige mensen gebruiken het als thuiskantoor voor hun werk, anderen maken er een studeerkamer voor hun kinderen van. Een doordachte verlichting van je bureau zorgt voor meer comfort en een betere concentratie.

Plafondverlichting

Hoe je een bureau ook gebruikt, er is één plek die zeker licht nodig heeft: de bureautafel. Voorzie hierboven plafondverlichting zodat de hele tafel verlicht wordt.

Voor de aansluiting van plafondverlichting in een bureau moet je rekening houden met twee zaken:

1. 1) De positie van de bureautafel: Staat de bureautafel in het midden van de ruimte of tegen een muur? Deze keuze hangt af van je persoonlijke smaak en de indeling van de kamer, maar is belangrijk voor de elektriciteitswerken.
2. Het gekozen armatuur: Nog iets om mee rekening te houden is de aansluiting van de armaturen. In een bureau gebruik je best diffuus licht, dat minder storende schaduwen heeft. TL-lampen (klassiek of in een LED-variant) zijn hiervoor perfect geschikt. Deze langwerpige armaturen hebben meestal een decentrale aansluiting. Zoek dus eerst een geschikt armatuur en kijk daarna naar de positionering van je bekabeling.

Over de bekabeling gesproken: soms is het interessant om de LED-verlichting in je bureauruimte te dimmen. Plaats daarom een kabel met 5 draden.

Bureaulampen

Wat extra licht nodig op je werkplek?

Koop dan een bureaulamp. Een verstelbare bureaulamp kan je makkelijk richten naar de plek waar je licht nodig hebt: een klavier, een notitieblok of enkele belangrijke documenten.

Lichtkleur

Een bureau is een functionele ruimte waar gewerkt wordt. Daarom raden we een koel witte lichtkleur aan (lampen met een hoge kleurtemperatuur). Dit licht verhoogt namelijk je concentratievermogen.

We moeten hier echter een kanttekening bij maken: koel wit licht kan enkel in een aparte bureaukamer. Wanneer je een open bureau hebt die aan een andere ruimte grenst, bijvoorbeeld de woonkamer, volg je best dezelfde lichtkleur. Eén ruimte met lampen in verschillende lichtkleuren is immers niet mooi.

Samenvatting

• Houd tijdens de elektriciteitswerken al rekening met de plaatsing van bureauverlichting.
• Zorg voor licht boven de bureautafel en andere werkvlakken of belangrijke meubelen.
• Vul de plafondverlichting aan met een bureaulamp.
• Gebruik indien nodig een koel witte lichtkleur.

Lichtplan berging

De berging is vaak een vergeten hoekje in de woning. Nochtans krijgt ze heel wat volk over de vloer, bijvoorbeeld wanneer je ingrediënten voor een recept zoekt, de was doet, schoonmaakproducten nodig hebt, enz.

Dit zijn meestal korte bezoeken die slechts enkele seconden duren. Daarom raden we aan om een berging te verlichting door middel van LED-verlichting. In tegenstelling tot TL heeft LED een erg snelle opstart. Je hebt dus direct licht.

In de meeste huizen of appartementen krijgt de berging één centraal lichtpunt. Bij grote bergingen kan het interessant zijn om dit uit te breiden naar 2 of 3 lichtpunten.

Nog een tip: kies voor een armatuur met een brede straalhoek. Een perfect verlichte vloer onder een plafondlamp met een kleine openingshoek is niet handig als de muren nog donker zijn.

Samenvatting

• Afhankelijk van de grootte van de berging is één lichtpunt voldoende.
• Kies voor diffuus licht.
• LED-verlichting is ideaal voor bergingen omdat deze lampen erg snel opstarten.

Lichtplan badkamer

In een badkamer onderscheiden we drie belangrijke punten: de douche, de lavabo en het toilet. Deze plekken dienen goed verlicht te worden. Dat gebeurt meestal via in- of opbouwspots.

De douche

In een kleine douche (bv. 90 x 90 cm) is een centrale spot voldoende. Heb je een grote inloopdouche in de badkamer? Dan plaats je best twee spots.

Houd bij de plaatsing van de spots rekening met de douchekop. De kop van een regendouche kan namelijk heel wat licht blokkeren. Enkele centimeters opschuiven kan dan een wereld van verschil betekenen.

Voor doucheverlichting zijn er bepaalde veiligheidsvoorschriften te volgen. Zo moeten de spots in een douche een minimum veiligheidsklasse van IP44 hebben. Alles onder 2,25m vanaf de bovenkant van de douche moet tevens op laagspanning staan.

Het toilet

Hoewel een groot deel van de Vlaamse woningen een apart toilet heeft, kiezen nog heel wat mensen voor een WC in hun badkamer. Ook hier moet je verlichting voorzien, bijvoorbeeld een inbouwspot.

De lavabo

Het badkamermeubel met de wastafel(s) is waarschijnlijk het belangrijkste element in een badkamer. Je gebruik het om je tanden te poetsen, je haar goed te leggen, make-up aan te brengen, enz.

Bij dit badkamermeubel hoort uiteraard een spiegel. Als spiegelverlichting raden we een diffuus licht aan, zodat er geen harde schaduwen op je gezicht vallen. Gebruik geen koel wit licht, maar een lamp met een warmere lichtkleur om de natuurlijke bruintinten in je huid naar boven te halen. Zo krijg je een gezond kleurtje.

Tenslotte nog een tip voor de plaatsing. De ideale positie van spiegelverlichting is aan weerskanten van de spiegel. Ook een langwerpig armatuur boven de spiegel kan. Probeer een lamp onder de spiegel zeker te vermijden.

Het bad

Het bad heeft geen functionele verlichting nodig, omdat dit een luxemeubel is dat als ontspanning dient. Je hoeft dus geen aparte spot(s) boven het bad te plaatsen.

Wat wel kan is sfeerverlichting, bijvoorbeeld in een valse wand of plafond. Dit indirecte licht kan je laten branden wanneer je in bad gaat. Zo hoeft de hoofdverlichting niet aan.

Samenvatting

• Denk aan de veiligheidsafstanden –en voorschriften voor de elektrische installatie in een badkamer.
• De douche, lavabo en toilet hebben allemaal hun eigen licht nodig.
• Spiegelverlichting is best diffuus, met een warme lichtkleur. Plaats de armaturen aan de zijkanten van de spiegel of erboven.

Lichtplan nachthal

99% van de woningen heeft een nachthal bij de slaapkamers. De verlichting van deze ruimte wordt best afgestemd op die van de trap. Het doel is immers om s’ nachts veilig naar beneden of naar het toilet te gaan, zonder brokken te maken.

De nachthal verlichten kan op verschillende manieren. In een kleine vierkante nachthal volstaat een centraal lichtpunt. Bij een langwerpige overloop zijn een reeks spots beter op hun plaats. Zorg voor een afstand van 1,20 à 2,00 meter tussen deze spots. Tenslotte kunnen bij nachthallen met een vide pendellampen gebruikt worden.

Denk ook aan andere meubelen die zich in de nachthal bevinden, zoals een ingebouwde kast. Net zoals bij een keuken is licht boven deze kast (op ongeveer 15 cm afstand) handig om de inhoud te verlichten.

Nachthalverlichting kan verblindend zijn als je van een donkere slaapkamer komt. Dimbare hoofdverlichting of zachte wandspots zijn dan geen slecht idee.

Samenvatting

• Stem de nachthalverlichting af op de verlichting van de trap.
• Plaats bij een overloop spots om de 1,20 à 2,00 meter.
• Denk ook aan andere meubelen die zich in de nachthal bevinden (leeshoek, opbergkast…).
• Dimbare verlichting of zachte wandspots zijn ’s nachts erg handig.

Lichtplan dressing

Tot enkele jaren geleden waren dressings een echte luxe. Tegenwoordig zien we deze ruimte in steeds meer woningen terug. Om snel de juiste outfit te kiezen, moet de verlichting van een dressing op punt staan. Anders kan je wel eens met de verkeerde combinatie naar buiten komen.

Dressingkasten verlichten

Een dressing is te vergelijken met een keuken. Ook daar moeten de kasten verlicht worden. We kunnen dus spots in het plafond voorzien op enkele centimeters afstand van de kastdeur (reken ongeveer 15 cm). Wanneer je de kast opendoet, valt het licht mooi op de laden of rekken.

Er zijn ook spots op een arm die je bovenop de kast kan monteren (te vergelijken met spiegelverlichting). Soms is hiervoor een extra profiel nodig.

Eventueel kan je LED-strips in de kasten voorzien. Wanneer je voor een horizontale plaatsing kiest, plaats dan een LED-strip boven elke plank en elk kledingrek. Ook een verticale plaatsing (aan weerskanten van een compartiment) is mogelijk.

Spiegels

In een dressing wil je uiteraard zien of die net samengestelde outfit een succes is of niet. Een spiegel mag dus niet ontbreken. Dat kan een staand exemplaar of een wandspiegel zijn.

Het spreekt vanzelf dat je hier ook licht moet voorzien. Dat kan via plafond- of wandverlichting (afhankelijk van het type spiegel). Kies voor diffuus licht om storende schaduwen te vermijden.

Spreiding

Dressings komen in allerlei vormen en formaten. In een langwerpige dressing met aan beide zijden kasten, zullen de spots boven deze kasten voldoende zijn. Bij een grote dressing is het vaak interessant om aanvullende verlichting te voorzien. Op deze manier wordt ook de ruimte tussen de kasten verlicht.

Lichtkleur

Nog een tip voor de verlichting van een dressing: kies voor lampen met een hoge kleurweergave-index (ook wel CRI of color rendering index genoemd). Simpel uitgelegd bepaalt deze waarde hoe realistisch kleuren weergegeven worden.

De kleurweergave-index kan variëren tussen 0 en 100. Lampen met een lage CRI (bv. 50) zullen kleuren vertekenen. Lampen met een hoge CRI (bv. 80) zullen deze veel waarheidsgetrouwer weergeven – iets wat in een dressing zeker interessant is.

Samenvatting

• Plaats in een dressing spots boven de kasten op zo’n 15 cm afstand voor de deur.
• Kies lampen met een hoge CRI-waarde.
• Verlicht ook andere belangrijke elementen, zoals spiegels, een dressboy, …

Lichtplan grote slaapkamer

Een slaapkamer verlichten begint bij het bed. Links en rechts van het bed wordt best een lamp voorzien – handig wanneer je s’ avonds nog een boek leest voor het slapengaan of s’ nachts even naar het toilet moet.

Naast het bed kan je vaste of variabele lichtpunten gebruiken.

Vaste lichtpunten kunnen moeilijk verplaatst worden. Denk bijvoorbeeld aan een wandlamp in de muur of een pendellamp aan het plafond (uiteraard zijn er altijd oplossingen die meer flexibiliteit bieden, zoals wandlampen met een verstelbare arm).

Variabele lichtpunten naast het bed kan je makkelijk verschuiven. Denk bijvoorbeeld aan tafellampen die via een snoer in het stopcontact steken. Deze lampen enkele centimeters opschuiven is meestal geen probleem.

Verder is er algemeen licht nodig om de rest van de slaapkamer te verlichten. Dat kan vanuit een centraal lichtpunt of een reeks spots (in een raster of asymmetrisch). Deze lampen worden meestal aan het voeteinde geplaatst. Wanneer ze te dicht tegen het hoofdbord staan, kunnen ze voor verblinding zorgen.

Vergeet ook andere elementen in de slaapkamer niet. Denk bijvoorbeeld aan kleerkasten of een spiegel. Ook hier wordt best licht voorzien.

Samenvatting

• Zorg voor licht naast het bed, zoals tafellampen, wandlampen of hanglampen.
• Algemeen licht wordt best aan het voeteinde geplaatst.
• Daarnaast moet er bij spiegels, kasten en andere belangrijke meubelen licht voorzien worden.

Lichtplan kinderkamers

De verlichting van kinderkamers is erg moeilijk. Waarom? Omdat de indeling in de loop der jaren meestal verandert. Waar vandaag de dag een eenpersoonsbed staat, komt binnen enkele jaren misschien een tweepersoonsbed of een bureau.

In een kinderkamer worden in principe drie ruimtes gecombineerd: een slaapkamer, een bureau en een dressing. Omdat we niet weten waar elk element komt (of zal komen), kiest men meestal voor spots in het plafond. Plaats deze in een raster op ongeveer 75 cm van de muur. Indien er later een kast tegen de muur staat, komen deze spots mooi voor de kastdeuren.

Deze spots vormen de hoofdverlichting van de kinderkamer. Ze worden aangevuld door tafellampen, staanlampen en bureaulampen. Deze armaturen hebben één ding gemeen: ze hebben allemaal een snoer. Hierdoor zijn ze makkelijk te verplaatsen en bieden ze erg veel flexibiliteit.

Nog een tip: zorg voor voldoende stopcontacten en een goede spreiding ervan. Zo kan je met de verlichting van de kinderkamer later nog alle kanten uit.

Samenvatting

• Kinderkamers zijn moeilijk te verlichten omdat ze vaak van functie/indeling veranderen.
• Spots in een raster op 75 cm van de muur bieden het meeste flexibiliteit.
• Zorg voor voldoende stopcontacten in elke muur voor verplaatsbare armaturen.

Lichtplan terras

Het terras wordt meer gebruikt dan vroeger. Het is een echt verlengstuk van de woning geworden – daarom dat tuinlounges zo populair zijn.

Een overdekt terras kan je net als een kamer verlichting. Je hebt keuze uit diverse plafondlampen, zoals in- en opbouwspots, pendellampen, vaste armaturen, enz.

Een niet-overdekt terras is moeilijker te verlichten. Hier wordt soms voor wandverlichting geopteerd. Dit heeft echter een nadeel: wanneer men aan tafel zit, zit men voor de lichtstraal waardoor er een schaduw ontstaat. Dit probleem is minder opvallend wanneer de wandlampen hoger geplaatst worden.

Een oplossing voor de verlichting van een niet-overdekt terras zijn verplaatsbare armaturen. Denk bijvoorbeeld aan staan- en tafellampen voor buiten. Hiervoor heb je wel stopcontacten op je terras nodig.

Tip: er zijn ook oplaadbare tafellampen voor je terras, zoals de Marset FollowMe.

Daarnaast is ook decoratieve verlichting op zijn plaats. Zet bijvoorbeeld de contouren van je terras in de verf met tuinpalen of kleine LED-spots. Deze lampen hoeven geen hoge lichtsterkte te hebben.

Tenslotte nog wat veiligheidsadvies: wanneer er niveauverschillen op het terras zijn (of ten opzichte van de rest van de tuin) zorg dan zeker voor licht. Dat zal ongelukken voorkomen.

Samenvatting

• Een niet-overdekte terrastafel is moeilijk te verlichten. Staan- en tafellampen voor buiten kunnen hier een oplossing voor bieden.
• Eventueel kan je de contouren van je terras verlichten d.m.v. grondspots of tuinpalen.
• Verlicht zeker niveauverschillen op of naast je terras.

Lichtplan tuin

Over tuinverlichting werden reeds tientallen boeken geschreven. Wij nemen een andere aanpak en proberen alles zo beknopt mogelijk te formuleren. Met deze verlichtingstips wordt jouw tuin nog mooier!

Tuinpaden en opritten

De verlichting van een tuinpad of oprit is in grote lijnen gelijkaardig. Er zijn verschillende manieren om hier licht te voorzien:

• Tuinpalen: Zet enkele tuinpalen naast het pad of de oprit. Hier kan je voor downlighters kiezen of modellen die ook naar voor licht geven. Qua spreiding mag je 1 tuinpaal per 2 meter rekenen (natuurlijk moet je ook met de omgeving rekening houden).
• Wandlampen: Loopt de oprit of het tuinpad langs de gevel of een andere muur? Dan kan je ook wandlampen gebruiken. In dit geval kies je best voor downlighters. Anders gaat er teveel licht verloren.
• Spots op pin: Spots op pin zijn een goed alternatief voor tuinpalen. Dankzij hun verstelbare kop zijn ze makkelijk te richten. Houd bij de keuze van een model rekening met de hoogte van de beplanting. Staat er bijvoorbeeld een bloemenperk naast de oprit, ga dan voor tuinspots met een hoge pin.
• Grondspots: Grondspots zijn vooral voor opritten interessant. Er zijn namelijk modellen die horizontaal licht verspreiden – ideaal om op de centrale as van je oprit te installeren. Kijk wel eerst de druksterkte na. Grondspots met een te lage druksterkte zullen breken onder het gewicht van een auto.
• Stralers: Met stralers moet je oppassen voor verblinding, zeker wanneer de straler vlak gemonteerd is (en dus horizontaal gericht is). Richt deze lampen steeds naar beneden. Bijvoorbeeld: hang een straler boven de garagepoort en richt deze naar de grond. Zo heb je licht om naartoe te rijden.

Voor tuinpalen, spots op pin en grondspots moet de bekabeling onder de grond weggewerkt worden. Wij raden aan om hiervoor een minimumdiepte van 60 cm te nemen. Zo worden ongelukken tijdens de heraanleg van je tuin vermeden.

Tip: vergeet niet om licht te voorzien bij hoogteverschillen op een tuinpad. Dat komt de veiligheid ten goede.

Gevels en muren

Daarnaast kan je de gevel van je woning, een bijgebouw of een andere muur in de verf zetten. Ook hier kan je kiezen tussen grondspots, spots op pin of wandlampen.

Verder moet je een keuze maken tussen twee soorten lichtspreiding. Ga je voor sterk afgelijnde verlichting, waarbij een duidelijke V-vorm ontstaat? Of kies je eerder voor meer diffuus licht met zachte randen? Deze keuze hangt af van je persoonlijke smaak.

Bomen

Is die treurwilg, els of eik overdag dé blikvanger van jouw tuin? Dan kan je deze ook ’s nachts in de verf zetten. Gebruik bijvoorbeeld een grondspot of spot op pin om de stam en bladeren te verlichten.

Hoeveel van deze armaturen je nodig hebt, hangt af van de zichtbaarheidsradius. Een boom die je van alle zijden (360°) kan bekijken, heeft 3 spots nodig. Indien de boom tegen een haag staat, zijn 2 spots voldoende.

Verder kan je spelen met de afstand. Spots die dicht bij de boom staan, zullen de stam meer verlichten waardoor de kruin donkerder is. Plaats de spots verder weg om de kruin te accentueren.

Ook hier moet er weer rekening gehouden worden met de hoogte van de beplanting rondom de boom. Bij bodembedekkers zijn grondspots bijvoorbeeld onmogelijk, tenzij je de beplanting regelmatig bijknipt.

Standbeelden en kunstwerken

Zoals elke artiest wel weet, is licht erg belangrijk bij een kunstwerk. Licht kan namelijk de perceptie veranderen.

Wanneer je een standbeeld frontaal belicht, is er minder contrast. Een deel van de vorm gaat verloren.

Wanneer je hetzelfde standbeeld langs de zijkanten verlicht, ontstaan er meer schaduwcontrasten. Kleine details zullen sterker opvallen.

Tenslotte plaatst men vaak een lamp achter een kunstwerk. Je denkt misschien dat deze nutteloos is? Helemaal niet. Deze backlight zorgt voor een mooie aflijning van het silhouette. Er ontstaat namelijk een strakke rand.

Zwembaden en vijvers

Voor onderwaterverlichting raden we lampen met een brede openingshoek aan. Zo zijn er minder ‘lichtlijnen’ zichtbaar en wordt het water egaler verlicht.

Met RGB onderwaterverlichting kan je zelfs een bepaalde kleur accentueren, bijvoorbeeld de blauwe kleur van het zwembadzeil of de natuurlijke donkergroene kleur van een zwemvijver.

Onderwaterverlichting voor zwembaden is bijna altijd inbouw, voornamelijk met het oog op veiligheid. Maar niets houdt je tegen om in een vijver met vissen losstaande spots op de bodem te gebruiken.

Samenvatting

• Stralers kunnen al snel voor verblinding zorgen. Richt ze daarom naar beneden (zo heb je licht om naartoe te gaan).
• Een oprit verlichten kan met wandlampen (naast een gevel of muur), tuinpalen, spots op pin of grondspots (die horizontaal licht verspreiden – kijk de druksterkte na!)
• Houd rekening met de beplanting, zodat het armatuur niet overwoekerd wordt.
• Elk niveauverschil in je tuin heeft licht nodig.
• Een volledig boom verlichten kan met drie spots. Speel met de afstand om de stam of kruin in de verf te zetten.
• Standbeelden worden best langs opzij verlicht, eventueel aangevuld met een backlight.
• Verlicht je zwembad, zwemvijver of vijver met onderwaterverlichting met een brede openingshoek in een bijhorende lichtkleur.